ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ

Δευτέρα, 1 Ιουνίου 2015

Η ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟ 1453


Αναρτήθηκε: 31/05/2015
paleologos




Στεφάνου Καρανίκα
καθηγητο Θεολόγου


 λωση τς Κωνσταντινουπόλεως πό τούς θωμανούς Τούρκους στίς 29 Μαΐου το 1453 ποτελε γιά μς τούς Νεοέλληνες καί Ρωμηούς φυσικά, μέρα θρήνου καί μνήμης. μέρα θρήνου, διότι Βασιλίδα τν πόλεων,  Θεοφύλακτος πόλη,  Κωνσταντινούπολη, κατελήφθη ( λώθηκε) πό χέρια χθρικά γιά δεύτερη φορά. Εναι μως καί μέρα μνήμης, διότι μς πενθυμίζει τήν εσοδο τοΓένους μας σέ μία πό τίς μελανότερες σελίδες τς μυριόχρονης στορίας μας: τήν Τουρκοκρατία.

  Γιά πάνω πό χίλια χρόνια,  Κωνσταντινούπολη ποτέλεσε πρωτεύουσα τς Βυζαντινς Ατοκρατορίας, τς πιό μακροχρόνιας σως πό λες σες δημιουργήθηκαν στό πέρασμα τν αώνων. πρξε τό λίκνο το μεσαιωνικο λληνισμο. Προσέφερε τά μέγιστα στή διαμόρφωση χι μόνο τς δικς μας ρωμαίικης εσυνειδησίας καί ταυτότητας, λλά καί στήν δια τήν παρξη το ερωπαϊκο πολιτισμο. Εναι πολύ δύσκολο νά φανταστομε πς θά ταν  Ερώπη σήμερα, ν δέν ταν τό Βυζάντιο σέ ρόλο κυματοθραύστη πέναντι στίς βαρβαρικές πιδρομές. Βασιλες ποχώρησαν, ατοκρατορίες λύγισαν καί χθροί κατατροπώθηκαν, δοκιμάζοντας τήν σχύ καί τό μεγαλεο της Ρωμηοσύνης.  δια  Πόλη πολιορκήθηκε 29 φορές πό βάρβαρους πιδρομες καί πίδοξους σφετεριστές, λλά μέ τήν βοήθεια τςπερμάχου Στρατηγο, τς Κυρίας Θεοτόκου, παρέμεινε ρθια καί λαμπρή, ποδεικνύοντας συνεχς τι  Κωνσταντινούπολη ταν Θεοφρούρητος Πόλη.
   μνησικακία μως τν Φραγκολατίνων καί τό ζηλόφθονο μσος τους γιά μία πόλη καί μία ατοκρατορία πού συγκέντρωνε τόσο πλοτο, λικό καί πνευματικό, δήγησαν τά στίφη τν Σταυροφόρων τς Δ’ Σταυροφορίας μπροστά στά τείχη τς Πόλεως καί στήν λωσή της στίς 13 πριλίου 1204, κατακερματίζοντας οσιαστικά τήν Βυζαντινή Ατοκρατορία σέ μικρότερα κρατίδια, λληνικά καί φραγκικά. «ταν τό μεγαλύτερο γκλημα στήν στορία», θά πισημάνει  γκριτος βρετανός βυζαντινολόγος σέρ Στήβεν Ράνσιμαν.
  ν καί  Κωνσταντινούπολη λευθερώθηκε τό 1261 καί  Βυζαντινή Ατοκρατορία ξαναγεννήθηκε πό τίς στάχτες της, ν τούτοις μως, ποτελοσε μία τραγική σκιά το αυτο της. Κυβερνητικά λάθη καί μφύλιοι σπαραγμοί στά χρόνια τν Παλαιολόγων, τς τελευταίας δυναστείας πού κυβέρνησε στό θρόνο το Μεγάλου Κωνσταντίνου, νοιξαν τόν δρόμο στούς θωμανούς Τούρκους, ο ποοι κατέλαβαν ργά λλά σταθερά τά τελευταία πομεινάρια τς πάλαι ποτέ κραταις Βυζαντινς Ατοκρατορίας. Λίγο πρίν τό 1453,  κταση τς Βυζαντινς Ατοκρατορίας περιοριζόταν μόλις στήν δια τήν Πρωτεύουσα μέ μερικά παραθαλάσσια φρούρια καί πόλεις τς νατολικς Θράκης, ν  πληθυσμός τς Κωνσταντινουπόλεως δέν ξεπερνοσε τούς 50.000 κατοίκους.
  Τό 1451 πεθαίνει  Μουράτ Β’ καί τόν διαδέχεται  Μωάμεθ Β’,  πονομαζόμενος καί Πορθητής, φο πρτα ξόντωσε κάθε ποψήφιο διεκδικητή το θρόνου το πατέρα του. πό τήν πρώτη κιόλας στιγμή πιδόθηκε σέ συνεχες προετοιμασίες γιά τήν πίτευξη το πιό σημαντικο του στόχου: τήν κατάληψη τς Κωνσταντινουπόλεως. ρχικά σπευσε νά κτίσει να σχυρό φρούριο στό στενότερο σημεο τς ερωπαϊκς πλευρς το Βοσπόρου, τό Ρούμελη Χισάρ  λλις ¨Λαιμοκοπίη¨.  Μέ ατόν τόν τρόπο κοβε κάθε πρόσβαση στήν Πόλη πό τήν θάλασσα. πειτα παρήγγειλε στόν Ογγρο μηχανικό Ορβανό τήν κατασκευή πυροβόλων γιά τήν πολιορκία τς Πόλεως. Τέλος, γιά νά ποφευχθε κάθε πιθανή ποστολή βοήθειας πό τό Δεσποττο το Μυστρ πρός τήν Πόλη,  Μωάμεθ στειλε τόν Τουραχάν μπέη νά λεηλατήσει τόν Μοριά.  Στίς 7 πριλίου το 1453  Μωάμεθ πικεφαλς νω 150.000 ντρν φθασε μπροστά στά τείχη τς Πόλεως, ρχίζοντας μέ ατόν τόν τρόπο τήν πολιορκία της, ποία κράτησε 57 μέρες.
  Κωνσταντνος Παλαιολόγος, τελευταος Ατοκράτορας το Βυζαντίου, προσπάθησε νά ργανώσει σο τό δυνατόν καλύτερα τήν μυνα τς Πόλεως, νισχύοντας τά τείχη, μψυχώνοντας τούςπερασπιστές της καί ζητώντας μάταια βοήθεια πό τήν οσιαστικά διάφορη Δύση. κτός πό τούς λιγοστούς ξένους μισθοφόρους καί τά πόρθητα μέχρι τότε Θεοδοσιανά τείχη,  Κωνσταντνος καί οσύν ατ πολιορκούμενοι λπιζαν στήν θαυμαστή πέμβαση τς Θεοτόκου, μέ τή βοήθεια τς ποίας,  Πόλη σώθηκε πολλές φορές στό παρελθόν.
  Ο Τορκοι ρχίζουν νά βομβαρδίζουν τά τείχη καθημερινά, ν ο περασπιστές προσπαθον νά τά πιδιορθώσουν πως μπορον καλύτερα. ταν  πρώτη πόλη στήν παγκόσμια στορία πού βομβαρδίστηκε πό βολές ργανωμένου πυροβολικοπολογίζεται πώς πό τήν  ρχή τς πολιορκίας της Πόλης ως τήν λωσή της τά τούρκικα πυροβόλα ριξαν στά τείχη 3.231 τόνους λίθινων βλημάτων!
  Στίς 18 πριλίου ο Τορκοι καναν τήν πρώτη τους φοδο,  ποία ποκρούστηκε μέ μεγάλες πώλειες. Στίς 20 πριλίου νας μικρός στολίσκος 4 πλοίων μέ πικεφαλς τόν θαρραλέο Φλαντανελδιέσπασαν τόν τούρκικο κλοιό καί εσλθαν στήν Πόλη μεταφέροντας τρόφιμα καί πολεμοφόδια. Στίς 22 πριλίου  Μωάμεθ διέταξε τήν μεταφορά μέσω ξηρς μέρους το στόλου του ντός το Κερατίου κόλπου, ποκόπτοντας λοκληρωτικά τήν πόλη πό τίς θαλάσσιες δούς.  βομβαρδισμός ντείνεται καθημερινά. Τά τείχη σωριάζονται ο μυνόμενοι μέ μεγάλη δυσκολία ποκρούουν τίς τουρκικέςπιθέσεις, ν  πολυπόθητη βοήθεια πό τούς «χριστιανούς» τς Δύσεως δέν ρχεται. Στίς 23 Μαΐου  Μωάμεθ προτείνει τήν πό ρους παράδοση τς Πόλεως.  Κωνσταντνος Παλαιολόγος, ς νέος Λεωνίδας, δίνει τήν στορική πάντηση, ντάξια νός Βασιλέως μέ πίγνωση το ρόλου καί το σκοπο τς ξουσίας του: «Τό δέ τήν πόλιν σοί δοναι, οτ’ μόν στιν οτ’ λλου τν κατοικούντωνν ταύτη. Κοιν γάρ γνώμη πάντες ατοπροαιρέτως ποθανομεν καί ο φεισόμεθα τς ζως μν».
  Τελικά  Μωάμεθ ποφασίζει μέρα γενικς πίθεσης πό ξηρά καί θάλασσα τήν 29η Μαΐου 1453.  Κωνσταντνος ντιλαμβάνεται πώς  κρισιμότερη μάχη πού θά κρίνει τήν σωτηρία τς Πόλεως πλησιάζει. Γι΄ ατό καί ποφασίζει νά πραγματοποιηθε τήν παραμονή τς πίθεσης Θεία Λειτουργία στόν ναό τς γίας Σοφίας, μέ καθολική συμμετοχή κλήρου καί λαο σέ μία στατη προσπάθεια σύμπνοιας καί μόνοιας το διχασμένου λαολπιζε πώς ν  λαός πιδείκνυε μετάνοια πέναντι στόν Θεό  νίκη θά στεφε γιά μία κόμη φορά τά πλα τους. κενος, ς πραγματικός ρωας, ζήτησεπό λους νά τόν συγχωρέσουν γιά τυχόν λάθη καί δικίες πού προκάλεσε. πειτα κατευθύνθηκε πρός τήν πύλη το γίου Ρωμανο, το πιό εαίσθητου σημείου τς μυνας.
  Λίγο μετά τά μεσάνυχτα,  Μωάμεθ στέλνει τό πρτο κμα πίθεσης. Τά Τμήματα ατά τν τάκτων ποσκοποσαν στήν καθήλωση καί ποδυνάμωση τν δη ξαντλημένων περασπιστν. Μετά πό πολύωρη τειχομαχία, ο πιτιθέμενοι ποχωρον ττημένοι.  Μωάμεθ στέλνει τό δεύτερο κύμα πίθεσης πού ποτελεται πό πιό ργανωμένα καί ξεκούραστα τμήματα τά ποα μως δέν πετυχαίνουν τίποτα περισσότερο πό τούς τάκτους. Παρόμοια τύχη εχε καί  πό θαλάσσης πίθεση κατά τς Πόλεως.  Μωάμεθ ναγκάζεται νά στείλει τό τρίτο κμα πίθεσης: Τά πίλεκτα σώματα τν γενιτσάρων. Ο περασπιστές, μέ τόν ατοκράτορα πικεφαλς, μύνονται λυσσαλέα, γνωρίζοντας τι δέν πάρχει πιλογή ποχώρησης. Στό κρισιμότερο σημεο τς μάχης, τραυματίζεται  πικεφαλς τν ξένων μισθοφόρων καί λης της μυντικς γραμμς,   Γενοβέζος κοντοτιέρος ωάννης ουστινιάνης καί μεταφέρεται πό τούς συμπολεμιστές του στά μετόπισθεν. Ο πόλοιποι μισθοφόροι βλέποντας τήν φυγή του, γκαταλείπουν τή μάχη καί κατευθύνονται πρός τά πλοα γιά νά σωθον. «άλω  Πόλις» ταν  μοιραία κραυγή πού διαχέονταν στόν έρα πό στόμα σέ στόμα. Μάταια  βασιλις προσπαθοσε νά ποτρέψει τήν τραγική ατή ξέλιξη. Ο Τορκοι, λίγοι στήν ρχή τμηματικά ργότερα εσέρχονται πό τά χαλάσματα τν τειχν συντρίβοντας κάθε ντίσταση καί ξεχύνονται μανιωδς πρός τήν Πόλη.  Κωνσταντνος Παλαιολόγος πιτίθεται μέ τούς λιγοστούς πιστούς συντρόφους του πρός τούς εσερχόμενους θωμανούς καί βρίσκει ρωικό θάνατο γνωστος μεταξύ γνώστων.
  μέσως μόλις σπασε καί  τελευταία ντίσταση  στά τείχη, ο Τορκοι ξεχύθηκαν στούς δρόμους μέ σκοπό τήν τριήμερη λαφυραγώγηση πού τούς εχε ποσχεθε  Μωάμεθ. ,τι πέμεινε σέ πλοτο καί κάλος πό τήν λεηλασία το 1204 πό τούς σταυροφόρους λεηλατήθηκε νηλες πό τούς Τούρκους.  Πόλη, πού στή μέγιστη κμή τς εχε περίπου μισό κατομμύριο κατοίκους, ρημώθηκε τελείως.μέτρητοι σκοτώθηκαν, χιλιάδες σύρθηκαν στά σκλαβοπάζαρα τς νατολς, ν σοι γλίτωσαν τήν γκατέλειψαν. κκλησιές καί μοναστήρια βεβηλώθηκαν, σπίτια πυρπολήθηκαν, ργα τέχνης καί μνημεα καταστράφηκαν λοσχερς.
  Μέσα πό τίς στάχτες τς λώσεως, να λόκληρο θνος, τό Γένος τν Ρωμην, κράτησε σβεστη τήν λπίδα τς λευθερίας καί τήν πίστη στόν Χριστό, ρνούμενο νά προσκυνήσει τόν Τορκο δυνάστη. Χρέος λοιπόν λων μν τν λλήνων, εναι νά μήν ξεχνμε πρόσωπα καί γεγονότα πού σχετίζονται μέ τήν δια μας τήν ταυτότητα.  ταυτότητά μας εναι   παρξή μας.  λήθη καί σκεμμένη πώλεια μνήμης, δηγον μέ μαθηματική κρίβεια σέ κρίσεις καί λώσεις πού συνεχς θά παναλαμβάνονται.  λληνορθόδοξη στορία μας χει μία κπληκτική ελικρίνεια τόσο στήνντικειμενικότητά της σο καί στά διδάγματά της. Καί γι΄ ατόν τόν λόγο, ταν δέν δείχνουμε τόν παιτούμενο σεβασμό πέναντί της, τότε, πως  φύση τσι καί κείνη μς «κδικεται»…


Η φωτογραφία προφίλ του χρήστη ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΗΣ
smountzouris@gmail.com   " 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου